Có những lúc ta mệt mỏi vì tội lỗi, vì thói quen xấu lặp đi lặp lại, hoặc vì một điều “khó nói” đã cất giấu quá lâu. Bí tích Hòa giải không phải là buổi “báo cáo lỗi”, mà là cuộc gặp gỡ với lòng thương xót của Thiên Chúa: để được tha thứ, được chữa lành, và bắt đầu lại. Bài viết này được biên soạn lại theo hướng dẫn truyền thống về 3 phần: chuẩn bị tâm hồn, xét mình, rồi xưng tội và đền tội.
Tham khảo bản gốc: Cách xưng tội (Này con đây)
1) Chuẩn bị tâm hồn
Trước khi vào tòa giải tội, hãy dành ít phút để “đặt lòng ngay ngắn”:
- Xin ơn Chúa Thánh Thần soi sáng, để nhìn sự thật về mình mà không tự bào chữa.
- Nhớ lại lần xưng tội trước (cách đây bao lâu), và các điều mình đã lỡ phạm từ đó.
- Xin ơn thống hối thật: buồn vì đã xúc phạm đến Chúa, chứ không chỉ buồn vì hậu quả.
- Nếu có thể, hãy định một quyết tâm cụ thể (tránh dịp tội nào, sửa một thói quen nào) để việc xưng tội không dừng ở cảm xúc.
2) Xét mình theo Mười Điều Răn
Xét mình không phải để tuyệt vọng, mà để thấy “chỗ cần được Chúa cứu”. Dưới đây là gợi ý xét mình theo Mười Điều Răn (bạn có thể chọn những câu phù hợp với bậc sống của mình). :contentReference[oaicite:1]{index=1}
Điều răn 1: Thờ phượng một Đức Chúa Trời trên hết mọi sự
- Tôi có đặt điều gì (tiền bạc, danh vọng, lạc thú, một người nào đó) lên trên Chúa không?
- Tôi có cầu nguyện đều hay chỉ cầu khi cần?
- Tôi có dính vào mê tín/bói toán/cầu cơ, hoặc những điều đi ngược đức tin không?
- Tôi có cố tình nghi ngờ, chối bỏ, hoặc sống đức tin theo kiểu “chọn phần dễ” không?
Điều răn 2: Chớ kêu tên Đức Chúa Trời vô cớ
- Tôi có nói lời bất kính, thề gian, bội thề, hoặc dùng Danh Chúa để bao che điều sai không?
- Tôi có tôn kính Đức Mẹ, các thánh, Giáo Hội, người thánh hiến, nơi thánh và đồ thánh không?
Điều răn 3: Giữ ngày Chúa nhật
- Tôi có bỏ lễ Chúa nhật/ngày lễ buộc mà không có lý do chính đáng không?
- Tôi có tham dự Thánh Lễ cách ý thức, hay dự “cho xong”?
- Tôi có rước lễ khi đang mắc tội trọng không?
- Tôi có coi Chúa nhật là ngày thờ phượng, yêu thương gia đình, và nhớ đến người nghèo không?
Điều răn 4: Thảo kính cha mẹ
- Tôi có vô lễ, vô ơn, gây chia rẽ trong gia đình không?
- Tôi có chu toàn bổn phận với vợ/chồng, con cái, cha mẹ, người thân không?
- Tôi có nêu gương đức tin cho con cái, giúp con cái sống đạo, học giáo lý, yêu mến cầu nguyện không?
- Tôi có tôn trọng các vị chủ chăn và những hướng dẫn hợp pháp của Giáo Hội không?
Điều răn 5: Chớ giết người
- Tôi có nuôi thù hận, không tha thứ, hoặc dễ bùng nổ nóng giận làm tổn thương người khác không?
- Tôi có xúc phạm sự sống (phá thai, tiếp tay phá thai; tán thành trợ tử…) không?
- Tôi có hủy hoại sức khỏe mình (nghiện ngập, rượu bia quá độ…), lái xe cẩu thả gây nguy hiểm không?
- Tôi có làm điều gì gây gương xấu, đẩy người khác vào tội không?
Điều răn 6 và 9: Chớ làm sự dâm dục – chớ muốn vợ/chồng người
- Tôi có giữ đức khiết tịnh theo bậc sống không?
- Tôi có chủ ý xem nội dung khiêu dâm, nuôi dưỡng tưởng tượng xấu, hoặc dùng người khác như “đồ vật” trong suy nghĩ/hành động không?
- Tôi có phạm tội trong quan hệ (ngoại tình, quan hệ trước hôn nhân…), hoặc lạm dụng tình dục người khác không?
- Tôi có gây dịp tội cho người khác bằng lời nói, hành vi, hoặc cách ăn mặc cố ý khêu gợi không?
Điều răn 7 và 10: Chớ lấy của người – chớ tham của người
- Tôi có trộm cắp, gian dối tiền bạc, quỵt nợ, hoặc làm thiệt hại tài sản người khác mà không đền bù không?
- Tôi có gian lận trong công việc, bất công về lương bổng, đưa/nhận hối lộ không?
- Tôi có đắm mê cờ bạc, tiêu xài ích kỷ, thiếu quảng đại với người nghèo và việc chung không?
- Tôi có sống trách nhiệm với môi trường, dùng tài nguyên cách vô độ không?
Điều răn 8: Chớ làm chứng dối
- Tôi có nói dối, bịa chuyện, vu khống, nói xấu, làm hại danh dự người khác không?
- Tôi có tiết lộ điều phải giữ kín, hoặc lan truyền tin gây chia rẽ không?
Những điều khác nên xét
- Tôi có cố ý giấu tội trọng trong lần xưng tội trước không?
- Tôi có chu toàn bổn phận xưng tội, rước lễ (ít là trong Mùa Phục Sinh) không?
- Tôi có giữ chay/kiêng thịt theo quy định những ngày buộc không?
Gợi ý ngắn: Nếu có tội trọng, hãy nhớ: cần xưng rõ ràng và quyết tâm chừa, vì đó là điều thiết yếu để lãnh ơn tha thứ cách trọn vẹn.
3) Vào tòa giải tội: xưng tội và lãnh ơn tha thứ
Một trình tự đơn giản (và rất quen thuộc) có thể giúp bạn bình tĩnh hơn:
- Làm dấu Thánh giá: “Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần. Amen.”
- Thưa: “Thưa cha, xin cha giải tội cho con vì con là kẻ có tội.”
- Nói ngắn gọn bậc sống (độc thân, có gia đình, tu sĩ…) và lần xưng tội trước cách đây bao lâu.
- Xưng tội cụ thể: nói rõ tội, và nếu có thể, ước lượng số lần (đặc biệt với tội trọng).
- Tránh xưng chung chung kiểu “con có thiếu sót”.
- Tránh kể lể dài dòng hoặc đổ lỗi cho người khác.
- Lắng nghe linh mục khuyên, nhận việc đền tội.
- Đọc một lời ăn năn thống hối (có thể rất ngắn):
- “Lạy Chúa, xin thương xót con là kẻ tội lỗi.”
- Lắng nghe lời xá giải, thưa “Amen”, cảm tạ Chúa và ra về trong bình an.
4) Đền tội: làm ngay, và làm bằng một trái tim mới
Việc đền tội không phải “trả cho xong”, mà là bước tập đi lại trong ánh sáng:
- Làm việc đền tội sớm nhất có thể.
- Nếu tội gây thiệt hại cho người khác, hãy sửa lỗi và bù đắp trong khả năng (xin lỗi, trả lại, hàn gắn…).
- Chọn một quyết tâm rất cụ thể: tránh dịp tội, đổi thói quen, hoặc thêm một việc lành nhỏ nhưng đều.
Kết lời
Xưng tội sốt sắng không phải là xưng “hay”, mà là đến với Chúa thật: thật lòng nhìn nhận, thật lòng đau buồn vì đã xúc phạm, và thật lòng muốn đổi mới. Nếu bạn đang chần chừ, hãy bắt đầu bằng một câu đơn sơ: “Lạy Chúa, xin giúp con trở về.” Và cứ bước vào.
Nguồn tham khảo: Cách xưng tội 3 phần (Này con đây)